Bölgede tırmanan gerilim ve İran merkezli çatışmalar seyahat, ziyaretçi trafiği ve tedarik zincirlerini sekteye uğratırken, Gucci’den Amazon’a kadar çok sayıda global marka Orta Doğu’daki operasyonlarını geçici olarak durdurdu.
Orta Doğu’da artan çatışmalar, küresel perakende ve lüks tüketim markalarını, operasyonlarını geçici olarak askıya almaya yöneltti. Seyahat kısıtlamaları, hava sahası kapanmaları ve güvenlik endişeleri nedeniyle bölgedeki mağazalar ya tamamen kapatıldı ya da sınırlı personelle hizmet vermeye başladı.
Dubai başta olmak üzere önemli alışveriş merkezlerinde bazı mağazalar tamamen kapanırken, bazıları ise minimum kadroyla faaliyet gösteriyor. Füze saldırıları ve hava sahasının kapatılması hem işletmeler hem de tüketiciler açısından belirsizliği artırıyor.
Yaklaşık 900 mağazayla Versace, Jimmy Choo ve Sephora gibi markaları işleten bölgesel perakende grubu Chalhoub Group, Bahreyn’deki tüm mağazalarını kapattığını açıkladı. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Ürdün’deki mağazalar açık kalmaya devam ederken, çalışanların işe katılımı, gönüllülük esasına bağlandı.
Chalhoub Group İletişimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Lynn al Khatib, Reuters’a yaptığı açıklamada “Mağazaya gelmeyi gönüllü olarak tercih eden ve kendini rahat hisseden ekip üyelerinden oluşan yalın bir kadroyla faaliyet gösteriyoruz” dedi. Şirket yönetimi, çalışanlarla görüşmek üzere hafta başında Dubai Mall ve Mall of the Emirates’i ziyaret etti.
E-ticaret devi Amazon’un ise Abu Dabi’deki dağıtım merkezini kapattığı, bölge genelinde teslimatları askıya aldığı ve Suudi Arabistan ile Ürdün’deki çalışanlarına evde kalmaları talimatı verdiği bildirildi.
Gucci’nin çatı şirketi Kering de Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Katar’daki mağazalarını geçici olarak kapattığını ve Orta Doğu’ya yönelik iş seyahatlerini askıya aldığını duyurdu.
Lüks hisseleri geriledi
Bölgedeki belirsizlik yatırımcıları da tedirgin etti. Lüks tüketim devleri LVMH, Hermès ve Cartier’nin sahibi Richemont’un hisseleri haftanın ilk işlem gününde yüzde 4 ile yüzde 5,7 arasında değer kaybetti.
Orta Doğu, küresel lüks harcamalarının yalnızca yüzde 5 ile yüzde 10’unu oluşturuyor. Ancak sektör analistlerine göre bölge, son bir yılda lüks tüketimin en güçlü büyüme alanlarından biri haline gelmişti. Danışmanlık şirketi Bain, 2023 yılında Orta Doğu’yu lüks sektörünün en hızlı büyüyen pazarı olarak tanımlamıştı.
Havaalanlarının kapanması ve uçuşların askıya alınması, bölgedeki lüks satışların önemli bir itici gücü olan turizmi ani şekilde durdurdu. Çatışmaların uzaması halinde seyahat talebinin daha da zayıflaması bekleniyor.
Danışmanlık şirketi Kearney’nin kıdemli ortağı Victor Dijon, bölgedeki seyahat perakendesinin bir ay süreyle tamamen durması halinde yüz milyonlarca dolarlık satışın riske girebileceğini belirtti. Ayrıca Orta Doğulu tüketicilerin Paris ve Milano gibi Avrupa’nın lüks merkezlerinde en yüksek harcama yapan gruplar arasında yer aldığına dikkat çekerek, uzun süreli bir seyahat kısıtlamasının Avrupa pazarlarını da etkileyebileceğini ifade etti.
Yatırım planları gözden geçiriliyor
Yaşanan gelişmeler, markaların Körfez bölgesine yönelik agresif büyüme planlarının gölgesinde gerçekleşti. Cartier kısa süre önce Dubai’de yüksek mücevher koleksiyonunu tanıtırken, LVMH’nin amiral markası Louis Vuitton da bölgede büyük ölçekli etkinlikler düzenlemişti. Sephora ise Suudi Arabistan’da yeni bir güzellik markasını piyasaya sürmüştü.
Kitle pazarına hitap eden markalar da bölgeye yatırım yapıyordu. Primark, Dubai’de üç mağaza açmayı planladığını duyurmuştu. Ancak şirket yetkilileri gelişmeleri yakından izlediklerini açıkladı.
Apple’ın Dubai’deki mağazalarının da geçici olarak kapalı olduğu belirtilirken, H&M Bahreyn ve İsrail’deki mağazalarını kapattığını doğruladı.
Çatışmaların ne kadar süreceğine ilişkin net bir öngörü bulunmazken, perakendeciler son dönemde küresel büyümenin önemli bir ayağı haline gelen Orta Doğu pazarında artan belirsizlikle karşı karşıya. Özellikle lüks sektörü için bölge, yavaşlayan küresel talep ortamında nadir büyüme motorlarından biriydi. Mevcut tablo, bu ivmenin ciddi risk altında olduğunu gösteriyor.
